nieuws

19 mei – Vioolimitatie op Hinsz-orgel Leens

Op het concert dat de welbekende organist en pianist Leo van Doeselaar zaterdag aanstaande – aanvang 20.00 uur – in Leens geeft, zal het Hinsz-orgel het geluid van een viool proberen over te brengen. Het instrument orgel is in de loop der eeuwen één grote imitator geworden, resulterend in registers als Trompet, Fagot, Dulciaan, Hobo, Violoncel, Trommel. Ja, zelfs de mens kan op een orgel nagedaan worden: Vox Humana. In Leens is het register Viola, of Viola di gamba niet aanwezig, maar sinds het mode werd om strijkorkestmuziek voor het orgel te arrangeren, zijn het de Prestanten van het orgel – die in het front staan – die dan worden ingezet. Deze registers hebben van zichzelf al een lichte aanzet, een streek. Van Doeselaar heeft voor Leens wel vaker een speciaal thema, maar deze keer heeft het concertuur de titel Imitatio violistica. De term komt van de Sweelinck-leerling Samuel Scheidt (1587-1654). Van Doeselaar speelt uit Scheidts Tabulatura Nova de Cantio sacra over Vater unser im Himmelreich, waar in de vijfde variatie de frasering van een viool wordt geïmiteerd. Tevens speelt hij voor orgel overgezette vioolwerken van een paar andere componisten, zoals van Marc-Antoine Charpentier. Bach heeft uit zijn eigen werk voor viool ook wel eens een transcriptie voor orgel gemaakt. Van Doeselaar speelt er twee, alsmede Bachs partita nr. 2 voor vioolsolo, in een bewerking voor klavecimbel van Gustav Leonhardt, voor orgel aangepast door de concertgever.

Een bijzonder concert dus: viool door de mond van een orgel.


12 mei – Orgeldag Noord-Nederland start van orgelseizoen Leens

De jaarlijkse Orgeldag Noord-Nederland op de tweede zaterdag van mei is een dag waarop meer dan honderd kerken gastvrij openstaan. Van te voren aangemelde spelers kunnen dan een half uur alle klanken van het desbetreffende historische orgel verkennen. De organisatie ervan is sinds jaar en dag in handen van de Stichting Hinszorgel Leens. Op deze dag speelt de wind niet alleen voor orgelpijpen een wezenlijke rol, maar ook voor draaiende molens: de Nationale molendag. En de wind is deze dag ook vóór of tegen op de Nationale fietsdag. De Orgeldag Noord-Nederland  wordt steevast afgesloten met een voor ieder aansprekend concert op het Hinsz-orgel (1733) in de Petruskerk van Leens. Dit uur concert, dat voor sommige orgelspelers soms een kleine reünie is, begint om 17.00 uur. Organist is dan Geert Bierling, stadsorganist van Rotterdam. Hij zal tevens het achttiende-eeuswe kabinetorgel bespelen dat sinds vorig jaar in de Petruskerk staat. Op het concertprogramma staan werken van Händel, Bach en van de concertgever zelf. Van eerstgenoemde klinkt een door Bierling gemaakte orgelbewerking van delen uit het zeer bekende Music for the Royal Firework. Maar er is tijdens dit concert ook iets bijzonders: de presentatie van het Schnitgerboek, een bundel met zes koraalbewerkingen in barokstijl, door Bierling gecomponeerd. Bij het maken ervan liet hij zich inspireren door Bachs koraalbewerkingen en door de historische orgels die hij als jonge orgelstudent tijdens zijn orgel(zoek)tocht in het Groningerland tegenkwam. Het Leenster instrument maakte toen op hem grote indruk. Voor Bierling is Hinsz’ opus 2 “telkens weer een feest.”