nieuws

11 juli – Concert op het koororgel en het kabinetorgel in de Petruskerk te Leens door
Sander van den Houten (orgel) & Ab Weegenaar (fagot en orgel)

Ab Weegenaar en Sander van den Houten uit Kampen gaan in Leens een programma verzorgen dat inspeelt op het ontbreken van het beroemde Hinsz orgel van deze kerk omdat dit fraaie instrument momenteel bij de orgelmakerij Reil ligt, het wordt gerestaureerd. Ab Weegenaar schreef daarover de volgende toelichting:
“Van de nood maken wij een deugd, er staan ook een paar bijzonder fraaie kleine orgels opgesteld in deze kerk. Op deze instrumenten gaan wij het concert verzorgen.”

Sander van den Houten(1987) en Ab Weeghenaar (1953) zijn een nogal hecht team.  Ze spelen inmiddels een behoorlijk aantal jaren samen en zijn beide actief als organisten in een aantal kerken van de Stad Kampen. Sander van den Houten is organist van de Lutherse kerk in Den Haag, organist van de Kamper Burgwal, de Broederkerk en assisteert ook in de Bovenkerk. Ab Weegenaar is  de hoofdorganist van de Bovenkerk maar speelt kerkdiensten in de Broederkerk. Ooit was hij als fagottist in vaste dienst van het voormalige Noordelijk Filharmonisch Orkest wat nu het NNO is.

Programma
Het programma behelst een aantal werken voor twee orgels, een combinatie die niet zo heel erg veel voorkomt maar wel buitengewoon interessant is. Ook de werken die hiervoor zijn geschreven zijn zeer welluidend en fraai te noemen. Het voert te ver om alle componisten bij naam te noemen maar van Johann Ludwig Krebs moet toch wel worden gezegd dat hij een meesterleerling was van Johann Sebastian Bach. Het concerto dat in Leens wordt gespeeld  is een groot werk van hem, het behelst  toch al snel een 15 minuten muziek, maar zeer de moeite waard. Van de componisten Piazza en Soler weten we dat het geestelijken waren in Italiaanse en Spaanse kloosters, orgels waren daar vaak volop aanwezig!
Het wordt een avond met muziek uit de 18e eeuw. In die tijd werden veel sonates geschreven al of niet op bestelling. Vaak werden de stukken gemaakt voor niet nader aan te duiden instrumenten, alleen hoog of een laag instrument werd aangegeven.


4 juli – Orgels en fluit in Petruskerk te Leens!

Omdat het ‘grote’ en beroemde Hinsz-orgel uit 1733 dit jaar vanwege een restauratie niet kan worden bespeeld heeft de Stichting Hinsz-orgel toch in de maanden juli en augustus  een beperkte concertserie ‘Rond het Hinsz-orgel’ georganiseerd in de Petruskerk. In het koor van deze middeleeuwse en sfeervolle kerk staan twee fraaie kleine orgels, een koororgel dat in 1983 door Mense Ruiter Orgelmakers BV is gemaakt en een fraai groot kabinet-orgel uit ca. 1775 waarvan de bouwer onbekend is (wellicht Hess of Mitterreiter?). Dit orgel komt uit particulier bezit en is in bruikleen in de kerk geplaatst. Beide orgels lenen zich uitstekend voor samenspel met een solist.

Met inachtneming van corona maatregelen kan de geplande concertserie gelukkig doorgang vinden. Voor het eerste concert op zaterdagavond 4 juli tekenen de organist Stef Tuinstra en de fluitist Ronald Moelker. Samen en apart spelen zij een boeiend programma dat in de Petruskerk, met haar ook voor deze kamermuziek zo fraaie akoestiek, goed tot zijn recht komt. Op het  programma staan werken van Johann Sebastian Bach en Georg Friedrich Händel. Het zijn werken uit de barok en behoren alle tot het ‘ijzeren’ repertoire van de barokmuziek. Het concert begint om 20.00 uur.

Om een concert in de Petruskerk te kunnen bezoeken moet u kaarten reserveren.
U kunt dit doen via de volgende snelkoppeling: kaartverkoop Stichting Hinszorgel Leens

De verkoop loopt via een koppeling naar Landgoed Verhildersum.


Concertserie 2020

De concertserie voor 2020, zij het in afgeslankte vorm, is rond. Kijk op onze pagina concerten voor een overzicht van de concerten die staan gepland. Op 4 juli a.s. hopen wij te beginnen.

In samenwerken met Landgoed Verhildersum hebben wij een reserveringssysteem opgezet. Op onze pagina concerten vindt u de link naar de site van Verhildersum waar u uw kaart(en) voor de concerten in de Petruskerk kunt bestellen.


Restauratie Hinsz-orgel 2020.

Wij hebben samen met de firma Reil besloten om rondom deze restauratie een VLOG te maken. U kunt deze VLOG’s via ons Youtube-kanaal bekijken.

Zie menu restauratie voor meer informatie over de voortgang van de werkzaamheden. U zult begrijpen dat onze concertserie dit jaar een andere invulling zal krijgen, ook daarvan houden wij u op de hoogte onder het menu concerten.

 

 

 


Een jaar adempauze voor ons Hinsz-orgel. Met daarna  ‘nieuwe oude’ orgelwind!

Het Hinsz-orgel (1733) van Leens is waarschijnlijk het meest vertroetelde instrument van Nederland. En tevens het meest bespeelde dorpsorgel. Het laat zich sinds de restauratie van 1968 elk jaar regelmatig horen, naast de reguliere kerkdiensten. Er komen jaarlijks vele spelers naar Leens. Het orgel heeft een eigen stichting die bijna elke maand met liefde en aandacht over het orgel spreekt, wikt en weegt. Die stichting heeft donateurs. Deze en andere trouwe Leensgangers worden via de website en andere berichtgeving regelmatig op de hoogte gehouden, zoals u nu zélf aan het lezen bent. De klank van het instrument heeft het via plaat en cd ver gebracht. De jaarlijkse Orgeldag Noord-Nederland is destijds bij het orgel van Leens begonnen. En aan het eind van deze ook dít jaar weer zeer succesvolle dag heeft het orgel steevast het laatste woord. En het geeft hiermee tevens het begin aan van een nieuw concertseizoen.

Maar, geen orgel ontkomt er aan om vanwege het gestel eens een adempauze te nemen. Dit is feitelijk tegenstrijdig, want door zo’n gedwongen pauze heeft een orgel een tijdje helemaal geen adem!

Sinds 2015 beraadt de Stichting Hinszorgel Leens zich over een grote onderhoudsbeurt. De laatste grote restauratie werd afgesloten in 1968. Daarna was er regulier onderhoud, met af en toe eens extra werk aan een specifiek aspect. We overwogen eigenlijk reeds jarenlang om groot onderhoud te doen laten gebeuren. Hierbij werd de wens geuit dat dan misschien de frontpijpen uit 1922 konden worden vervangen. Want de Prestant 8 vt (HW en Ped.) en Prestant 4 vt (RW) klonken ‘minder Hinsz’ dan gewenst. Na de restauratie in 2008  van de drie jaar oudere ‘broer’ van ons orgel, standplaats Zandeweer, werd dit nóg duidelijker. Adviseur Henk de Vries werd gevraagd een rapport op te stellen tot groot onderhoud, met verkenning tot een iets omvangrijkere aanpak, om het orgel wat dichter bij de situatie van vóór 1968 (restauratie) en 1922 (nieuw front en nieuwe windvoorziening) te krijgen. Toen het rapport van De Vries uitkwam, subsidie toegezegd was en daarop drie uitgenodigde orgelmakers een offerte hadden ingestuurd, waren er concrete stappen gezet tot aanpak. Maar er bleek opeens een extra subsidiestroom te klateren die ook in Leens duidelijk hoorbaar was. Om kort te gaan: Leens was er de tweede keer ook bij! Nu werd het mogelijk om het zo gewenste plan B te realiseren: groot onderhoud in het kader van een kleine restauratie. Met het oogmerk om een aantal wezenlijke veranderingen die aan het orgel  waren verricht in 1922 en 1968  ongedaan te maken. De drie uitgenodigde orgelmakers gingen opnieuw aan het rekenwerk. Op een speciale vergadering eind april werd gekozen voor Ogelmakerij Reil B.V. uit Heerde. Directeur Hans Reil vond het een bijzonder eervolle opdracht! Voor ons heeft ook meegespeeld dat Reil in de afgelopen jaren veel ervaring heeft opgebouwd met de restauratie van de Hinsz-orgels van Zandewee, Haren, Uithuizermeeden en Appingedam. Vooral de restauratie van de oudere broer van ons Hinsz-orgel, heeft natuurlijk veel extra inzicht gegeven om te weten hoe het in Leens straks gaat/moet!

Wat houdt het groot onderhoud/restauratieproject precies in?

Om maar met het meest verheugende te beginnen voor het tijdelijk ademloze orgel: de ‘longen’ worden als weleer, met de reconstructie van de balginstallatie met vijf spaanbalgen. Deze restitutio in integrum van de windvoorziening is ook gebeurd bij de Hinsz-orgels in Zandeweer, Haren, Roden (gerestaureerd door Fa. Bakker & Timmenga), Uithuizermeeden en Meeden (gerestaureerd door Henk van Eeken). En de windladen krijgen weer hun oorspronkelijke pulpetenplanken. De speel- en registermechaniek krijgen ook veel aandacht. De registers van het Rugpositief waren de laatste jaren  zó moeilijk bedienbaar dat de organist er bijkans rug(werk)klachten aan over hield …  Alle pijpwerk wordt nauwlettend nagezien; eindelijk krijgen we dan ook weer een Quintadena 16 vt die met name in het groot octaaf zijn zegje kan doen! Tevens worden de tongwerken van hun kuren afgeholpen. En het front!? Nee, geen níeuw klinkend aangezicht. Want vorig jaar, tijdens een dag dat er zes Prestantpijpen van Zandeweer op Leenster gaten werden gezet, bleek na een reversibele proef dat het Doornbos-front  door een herintonatie aanmerkelijk meer des Hinsz kan gaan  klinken! En dit zal in zekere zin ook voor de overige stemmen gelden. Het hier en daar al te duidelijke ‘neo-barokke’ jaren zestig-accent zal goeddeels verdwijnen, ten gunste van de oorspronkelijke tongval van Hinsz’ opus 2.

Momenteel worden diverse fondsen aangeschreven, om deze metamorfose van ons Hinsz-orgel financieel mogelijk te maken. Misschien willen onze donateurs hier ook een steentje aan bijdragen!

Start van de werkzaamheden

Meteen na dit orgelseizoen zal de firma Reil beginnen met de werkzaamheden. Het hele komende jaar zal het orgel niet aanspreekbaar zijn. December 2020 zal de oplevering zijn, waarna het instrument nog een paar maanden kan bijkomen van deze revitaliserende operatie.

Op de Orgeldag Noord-Nederland van 2021 zal het orgel zich weer kunnen laten horen. Dus over twee jaar beleeft men een orgel dat weer – bijna – klinkt zoals het 288 jaar geleden heeft leren spreken. Op deze dag maken wij er een groot feest van, op de juiste winddruk!

Wij als bestuur beraden ons momenteel hoe we, samen met onze trouwe Leensgangers, dit orgelloze tijdperk moeten doorkomen zonder afkickverschijnselen. Daar kan al wel dit over worden gezegd: wij houden u nauwgezet op de hoogte over het Reilen en zeilen van deze restauratie!.

D.M.